Varlık Şirketleri Emekli Maaşına Haciz Koyabilir Mi?

Varlık şirketleri bankalar veya diğer finans kuruluşlarınca tahsil edilememiş olan alacakları tahsil etmek için bu borçları devralan işletmelerdir. Alacaklarını belirli bir süre icra takibi veya haciz gibi hukuki yollarla tahsil edemeyen bankalar ya da finans kuruluşları genellikle bu alacaklarını ücret / komisyon karşılığında varlık şirketlerine devrederler. Bu aşamadan sonra banka veya diğer finans kuruluşlarınca tahsil edilemeyen bu borçlar varlık şirketleri tarafından tahsil edilmeye çalışılır. Özellikle son yıllarda sık karşılaşılan bir uygulama olması nedeniyle son zamanlarda sık sık varlık şirketleri emekli maaşına haciz koyabilir mi? Sorusu ile karşılaşmaktayız.

Öncelikle belirtelim ki varlık şirketlerine borçların tahsili konusunda farklı bir hak veya ayrıcalık tanınmamıştır. Bu nedenle emekli maaşına haciz konulamayacağı kuralı varlık şirketleri için de geçerlidir.

Bu yazımızda asıl konumuz varlık şirketlerinin emekli maaşına haciz koyup koyamayacağı olması nedeniyle; Dilerseniz bu konuda daha detaylı bilgilere “Emekli Maaşına Haciz Gelir Mi?” başlıklı yazımızdan ulaşabilirsiniz.

Varlık Şirketlerinin Hukuki Statüsü

Varlık şirketleri emekli maaşını haciz koyabilir mi? Konusunda daha detaylı bilgiler vermeden önce, bu şirketlerin hukuki statüleri ve alacakları konusunda başlatacakları icra takiplerinin yasal dayanakları hakkında kısaca bilgi vermeyi daha yerinde görüyoruz.

Varlık şirketlerinin yasal dayanağını 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 143. Maddesi oluşturur.

            “5411 S.Y. Md. 143; Bankalar ve Fon dahil diğer mali kurumların alacakları ile diğer varlıklarının satın alınması, tahsili, yeniden yapılandırılması ve satılması amacıyla, kuruluş ve faaliyet esasları kurul tarafından belirlenen varlık yönetim şirketleri de kurabilirler. Varlık yönetim şirketleri alacaklarının tahsili ve alacakların ve diğer varlıkların yeniden yapılandırılması kapsamında alacak tahsili amacıyla edindiği gayrimenkul veya sair mal, hak ve varlıkların işletilmesi, kiralanması ve bunlara yatırım yapılması ve yine alacaklarını tahsil etmek amacıyla borçlarına ilave finansman veya sermayelerine iştirak etmek dahil olmak üzere her türlü faaliyeti gerçekleştirmeye yetkilidir.”

5411 sayılı yasanın 143. Maddesinden de anlaşılacağı üzere varlık şirketleri banka ve diğer kuruluşların alacakları ile diğer varlıklarını satın almak, tahsil etmek ve hatta yeniden yapılandırmak konusunda yetkili kuruluşlardır.

Varlık şirketleri kendilerine tanınan bu yetki sonrası devir almış oldukları değerler sonunda “alacaklı” sıfatı kazanırlar. Ancak varlık şirketlerinin alacaklı sıfatı kazanmış olmaları; İcra ve İflas Kanunu ile Borçlar Kanununda yer alan hükümlerin dışına çıkabilecekleri sonucunu doğurmaz.

Bu nedenle varlık şirketleri de banka ve diğer finans kuruluşları gibi istisnalar dışında emekli maaşına haciz işlemi uygulayamamaktadır.

 Varlık Şirketleri Neden Emekli Maaşına Haciz Koyamaz?

Varlık şirketlerinin emekli maaşına haciz işlemi uygulayamamasının yasal dayanağı aynı şekilde 5510 sayılı yasanın 93. Maddesi oluşturur.

            “5510 S.Y md 93/1; Bu Kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmeti sunucularının genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulanması sonucu Kurum nezdinde doğan alacakları, devir ve temlik edilemez. Gelir, aylık ve ödenekler; 88 inci maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez. Bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine ilişkin talepler, borçlunun muvafakati bulunmaması halinde, icra müdürü tarafından reddedilir.”

Varlık Şirketlerinin İcra Takibi Başlatma Yetkisi Var Mıdır?

Varlık şirketlerinin banka veya diğer finans kuruluşlarından bu alacakları devir aldıktan sonra, asıl banka ve finans kuruluşlarında olduğu gibi alacaklı sıfatını kazanırlar. Bu nedenle devralmışları bu borçlar nedeniyle, borçlu aleyhine icra takibi başlatma yetkisine de sahip olurlar.

Varlık şirketlerinin başlatacağı icra takibinden sonra diğer durumlarda olduğu gibi; Yasal olan her türlü cebri icra yoluna başvurmaları mümkündür.

Emeklinin Hacze Onay Vermesi Ne Anlama Gelir?

Yukarıda da belirttiğimiz gibi kural olarak emekli maaşları haczedilemez. Bu kuralın uygulanmasındaki genel amaç ise emeklinin tek geçim kaynağı olan emekli maaşının güvence altına alınmasıdır. Buna karşın emeklinin muvafakat göstermesi halinde bu kural geçerliliğini yitirerek yapılacak olan icra takiplerine dayalı olarak yine yasal oranlarda maaş kesintisi mümkün hale gelebilmektedir. Ancak sonradan verilen onaylar çoğunlukla yüksek yargı organlarınca bozma konusu yapılabilmektedir.  

Varlık Şirketine Olan Borç Ödenmezse Ne Olur?

Banka veya diğer finans kuruluşlarından devir alınan bu borçların ödenmemesine bağlı olarak varlık şirketleri de icra takibi başlatabilir. Başlatılan bu icra takibinin diğer icra takiplerine göre ayrı bir özelliği bulunmamaktadır. Diğer durumlarda olduğu gibi İcra ve İflas Kanunumuzda yer alan tüm cebri icra yolları da borçlu için uygulanabilecektir.

Varlık Şirketleri Eve Hacze Gelebilir Mi?

Yukarıda da belirttiğimiz gibi ilgili banka veya finans kuruluşundan söz konusu borç devir alındıktan sonra varlık şirketleri alacak statüsü kazanır. Bu nedenle hakkınızda icra takibi başlatması mümkün hale gelir.

Burada asıl soru günümüz yasal düzenlemelerin ev haczine imkan verip vermediğidir. Varlık şirketleri İcra ve İflas Kanunumuzda düzenlenmiş bütün cebri icra yollarına başvurma haklarına sahiptirler. Ancak geçmiş olduğumuz yıllar içerisinde İcra ve İflas Kanunumuzda yapılan önemli değişiklikler sonrasında ev eşyalarının haczedilemeyeceği kuralı getirilmiştir. Daha doğrusu kişinin ortak konutta kullanmak zorunda olduğu ev eşyaları haczedilememektedir. Bununla beraber haczedilen eşyaların nakliyesi, depolanması ve satışına kadar olan sürede yediemin ücretleri birlikte değerlendirildiğinde genellikle İcra Müdürlüğü tarafından ev eşyalarının haczi ekonomik bulunmamaktadır ve çoğu zaman bu yöndeki talepler reddedilmektedir.
Buna karşın diğer icra takiplerinde de olduğu gibi alacaklı olarak ev haczi talepleri yerinde görülmesi halinde varlık şirketlerinin de eve haciz için gelmelerinin önünde bir engel yoktur. Ancak yukarıda da belirttiğimiz gibi bu gibi talepler çoğunlukla reddedilmektedir.

Varlık Şirketleri Banka Hesabına Haciz Koyabilir Mi?

Varlık şirketleri bu borçları devraldıktan sonra her türlü cebi icra yolunu deneme hakkına sahip olurlar. Diğer borçlarda olduğu gibi banka hesabına haciz işlemi uygulanabilmesi için bu hesabın ilgilinin maaş hesabı olmaması gerekir. Maaş hesabı olması halinde ise ancak yasal oranlarda kesinti yapılabilmektedir.

SIK SORULAN SORULAR