Yenilenemez Enerji Kaynakları Nelerdir? Avantajları ve Dezavantajları Nelerdir?

Yenilenemez enerji kaynakları doğada oluşumları milyonlarca yıl süren yakıtlardır. Oluşumları çok uzun bir sürece tabi olmasına karşın tüketilmeleri çok daha kısa sürede gerçekleştiğinden genellikle bu tür yakıtlar “yenilenemez” olarak tabir edilirler.

Petrol, doğalgaz ve kömür gibi fosil yakıtlar yenilenemez enerji kaynaklarına örnekler arasında yer alır. Yenilenemez enerji kaynaklarının kullanılması sonucu ortaya çıkan ve sera etkisi yaratan gazlar adı verilen gazların atmosferde artış göstermesi küresel ısınmanın nedenleri arasında sayılır. Küresel ısınma ve iklim değişikliğinin önlenmesi ve en önemlisi enerji bağımlılığının ortadan kaldırılması için yenilenemez enerji kaynakları hakkında da bilgi sahibi olmamız gerekir.

Bizde bu yazımızda bu kaynaklar hakkında merak edilen tüm bilgileri aktaracağımız gibi yenilenemez enerji kaynaklarının avantajları ve dezavantajları, kullanım alanları ve yenilenemez enerji kaynaklarının alternatifleri hakkında bilgiler vereceğiz.

Yenilenemez Enerji Kaynakları Nedir?

Doğada kendiliğinden ve milyonlarca yıl boyunca oluşan yakıtlara yenilenemez enerji kaynakları adı verilir. Bu enerji kaynakları günümüzde enerji üretiminden ulaşıma, ısınmadan sanayi faaliyetlerine kadar birçok alanda kullanılır. Ancak yenilenemez enerji kaynaklarına ait rezervler sınırlı olup bir mutlaka tükeneceklerdir. Yeniden oluşumları da milyonlarca yıl süreceğinden bu enerji kaynaklarına bağımlılığımız sürmesi halinde yavaş yavaş enerji kıtlığı sorunu ortaya çıkacak ve bir gün mutlaka tamamen enerjisiz kalacağız. Bu nedenle bu bağımlılığı ortadan kaldırmak adına yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmemiz gerekmektedir.

Bununla birlikte yenilenebilir enerji kaynakları çok daha avantajlıdır. Dilerseniz bu konudaki daha detaylı bilgilere “Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Niçin Tercih Etmeliyiz?” başlıklı yazımızdan ulaşabilirsiniz.

Yenilemez Enerji Kaynaklarının Özellikleri

• Sınırlı rezervlere sahiptirler
• Kısa sürede kendilerini yenileyemezler
• Yüksek enerji üretim kapasitelerine sahiptirler
• Olumsuz çevresel etkileri vardır
• Coğrafi dağılımları dünyanın her yerinde eşit değildir

Yenilenebilir ve Yenilenemez Enerji Kaynakları Farkları

Yenilenemez Enerji Kaynakları Nelerdir?

Kömür, petrol ve doğal gaz gibi kaynaklara yenilenemez enerji kaynakları denilmesinin en temel nedeni oluşumlarının milyonlarca yıl sürmesine karşın çok daha hızlı tüketilmesidir. Oluşum süreçleri ve tüketim hızları dikkate alındığında yenilenemez enerji kaynaklarının bir gün mutlaka tükeneceği bir gerçektir.

Dünya genelinde en sık kullanılan yenilenemez enerji kaynakları ve özellikleri aşağıdaki gibidir.

Kömür

Milyonlarca yıl önce yaşamış olan bitki kalıntılarının yüksek sıcaklık ve basınç altında değişime uğraması sonucu oluşan bir fosil yakıttır. Linyit, taş kömürü, kok, turba ve antrasit gibi farklı türleri vardır. Bu türlerin her birinin farklı enerji kapasitesi olduğu gibi kullanımları sonucu farklı oranlarda karbon salınımı yapılır.

Kömürün Kullanım Alanları

• Elektrik Üretimi; termik santrallerde yakılması sonucu elektrik enerjisi elde edilebilir
• Isınma; konut ve iş yerlerinde ısınma amacı ile kullanılır
• Kimya sanayi; Bir takım endüstriyel üretimde ham madde olarak kullanılır
• Sanayi; genellikle demir – çelik üretiminde kullanılır

Kömürün Çevreye Olan Etkileri

Kömür diğer yenilenemez enerji kaynakları ile kıyaslandığında çevreye en fazla olumsuz etkisi olan fosil yakıttır. Ayrıca kömürün yakılması sonucu karbondioksit salınımı yapılır. Karbondioksit ise sera etkisine sahip olması nedeniyle kömür kullanımı küresel ısınmanın nedenleri arasında sayılır. Bunun haricinde ise çevreye olan etkilerini aşağıdaki gibi sıralamamız mümkündür.

• Su kirliliği
• Hava kirliliği
• Küresel ısınma
• İklim değişikliği
• Asit yağmurları
• Biyoçeşitliliğin azalması

Petrol

Petrol de kömür gibi milyonlarca yıl önce yaşamış olan mikroskobik canlıların ve deniz canlılarının yüksek basınç ve sıcaklık altında oluşur.

Petrolün Kullanım Alanları

• Ulaşım
• Isınma
• Petro kimya sanayi
• İnşaat sektörü
• Elektrik üretimi
• Tekstil ve kozmetik

Petrolün Çevreye Olan Etkileri

• Hava kirliliği
• Küresel ısınma ve iklim değişikliği
• Biyoçeşitlilik kaybı
• Toprak ve su kirliliği
• Deniz kirliliği
• Doğal kaynakların tükenmesi

Doğalgaz

Doğalgaz da diğer fosil yakıtlarda olduğu gibi bitki ve hayvan kalıntılarının yüksek basınç ve sıcaklık altında oluşan yenilenemez enerji kaynakları arasında yer alır.

Doğalgazın Kullanım Alanları

• Elektrik üretimi
• Isınma
• Ulaşım
• Sanayi
• Kimya sanayi

Doğalgazın Çevreye Olan Olumsuz Etkileri

• Hava kirliliği
• Su kirliliği
• Ekosistemlerin zarar görmesi
• Küresel ısınma ve iklim değişikliği
• Doğal kaynakların zarar görmesi

Yenilenemez Enerji Kaynaklarının Avantajları ve Dezavantajları

Yenilenebilir enerji kaynaklarında olduğu gibi yenilenemez enerji kaynaklarının da bir takım avantajları ve dezavantajları vardır. Ancak küresel ısınmaya olan etkileri düşünüldüğünde dezavantajlarının çok daha fazla olduğunu söyleyebiliriz.

Yenilenemez Enerji Kaynaklarının Avantajları

• Yüksek enerji üretimi kapasitesine sahiptir
• Kesintisiz enerji imkanı tanır
• Gelişmiş alt yapı olanağı vardır
• Kolay depolama imkanına sahiptir

Yenilenemez Enerji Kaynaklarının Dezavantajları

• Rezerv alanları kısıtlıdır.
• Küresel ısınmanın başlıca nedenleri arasında yer alır
• Hava kirliliğini sebep olur
• Su ve toprak kirliliğine neden olur
• Atık riski fazladır
• Fosil yakıtların kullanıldığı yenilenemez enerji kaynakları insan sağlığına zararlıdır
• Enerji bağımlılığı oluşturur

Yenilenemez Enerji Kaynaklarının Alternatifleri Nelerdir?

Yenilenemez enerji kaynaklarının en önemli alternatifi; Yenilenebilir enerji kaynaklarıdır. Bunlar ise;

• Güneş enerjisi
• Rüzgar enerjisi
• Biyokütle enerjisi
• Hidroelektrik enerji
• Jeotermal enerji