Fosil Yakıtların İnsan Sağlığına Zararları

Fosil yakıtların insan sağlığına zarları beden ve ruh sağlığı olarak iki farklı şekilde gerçekleşir. Fosil yakıtların insan sağlığına bedensel zararları ile birlikte ruhsal zararları da önemle üzerinde durulması gereken bir konudur.

Fosil yakıtların kullanılması sırasında havaya ve atmosfere yayılan ve daha çok sera gazları olarak bilinen gazlar ile gözle görülmesi zor / imkansız partiküller kalp damar hastalıkları başta olmak üzere ciddi solunum yolu hastalıklarına zemin hazırlar.

Fosil yakıtların insan sağlığına zararları sadece fiziksel / bedensel zararlardan ibaret değildir. Bununla birlikte kişilerin ruhsal ve psikolojik sağlıklarını bozacak etkileri de vardır. Bu nedenle fosil yakıtların insan sağlığına zararları incelenirken bu ayrımın dikkate alınması konumuzu daha anlaşılabilir hale getirecektir.

Fosil Yakıtların İnsan Sağlığına Fiziksel Zararları

Fosil yakıtların insan sağlığına bedensel – fiziksel zararları genellikle bu yakıtların kullanılması sonucu ortaya çıkar. İnsanlar başta olmak üzere tüm canlıları olumsuz etkiler. Daha çok bu fosil yakıtların kullanılması / yakılması sırasında ortaya çıkan partiküller ile zararlı gazlar çeşitli ve ölümcül olabilecek hastalıklara yol açar.

Fosil yakıtların insan sağlığına zararları daha çok “hastalık” olarak görülür. Genel hatları ile fosil yakıtlara bağlı olarak meydana gelebilecek hastalıkları ise aşağıdaki başlıklar altında toplayabiliriz.

Fosil Yakıtların Kalp ve Damar Hastalıklarına Etkisi

Fosil yakıtların insan sağlığına zararları en çok kalp ve damar hastalıkları üzerinde görülür. Fosil yakıtların çevreye ve havaya yaymış olduğu partiküller ile zararlı gazlar solunum yolu ile vücuda ulaşmasından sonra çeşitli kalp damar hastalıklarının görülme riskini kat kat arttırır. Hatta kişide mevcut olan hastalıkların ilerlemesi tetiklenerek daha ölümcül sonuçlar doğabilecektir.

Fosil Yakıtların Kanser Riskine Etkisi

Fosil yakıtların kullanılmasına bağlı olarak gözle görülmesi çok zor hatta çoğu zaman imkansız partiküller havaya yayılır. Tüm bu partiküller kanserojen maddelerdir. Bu partiküller diğer kanser türlerini de tetiklemekle beraber özellikle doğrudan solunmasına bağlı olarak akciğer kanseri riskini daha fazla arttırmaktadır.

Fosil Yakıtların Bağışıklık Sistemine Zararları

Fosil yakıtların insan sağlığına zararlarının görülmüş olduğu bir başka alan ise bağışıklık sistemidir. Bu zararlı hava ve partiküller solunma yolu ile vücuda ulaştıktan sonra, vücudumuz savunma mekanizmasını olumsuz etkiler.

Bağışıklık sisteminin zayıflayarak olumsuz etkilenmesinden sonra artık vücudumuz her türlü mikroba karşı daha savunmasız hale gelir. Bağışıklık sistemindeki bu zayıflama da dolaylı olarak da olsa hastalıklara karşı savunmasız hale gelmemize neden olur.

Fosil Yakıtların Hamilelik ve Bebeklere Sağlığına Zararları

Fosil yakıtların insan sağılına zararları en çok hamilelik ve bebeklik dönemlerinde görülür. Yukarıda belirtmiş olduğumuz bağışıklık sisteminin zayıflamasına bağlı olarak gebe olan anneyi olumsuz etkilediği gibi henüz doğmamış olan çocuğu da salık açısından olumsuz etkiler.

Dünya Sağlık Örgütünün yapmış olduğu araştırmalarda hava kirliğinin olumsuz etkilerinin gebelik döneminde ve bebeklerde çok daha fazla görüldüğü yönündedir.

Fosil Yakıtların Ruh Sağlığına Zararları

Yazımızın başında da belirttiğimiz gibi fosil yakıtların insan sağlığına zararları sadece bedensel yani fiziksel hastalık olarak görülmez. Bununla birlikte ruh sağlığını da ciddi şekilde olumsuz olarak etkiler. Fosil yakıtların ruh sağlığına olan zararlarını ise aşağıdaki şekilde özetleyebiliriz.

• Kayı ve Stres: Hava kirliliğine uzun süre maruz kalmak ve hava kirliğinin yoğun olduğu bölgelerde yaşam sürmek dolaylı da olsa stres ve kayı ile ilişkilendirilebilmektedir.
• İklim Kaygısı: Küresel ısınmanın etkileri daha fazla gözlemlenmeye başlaması ile kişilerde gelecek hakkında kaygı oluşmaya başlamaktadır. Bu kaygı da kişiyi umutsuzluk ve mutsuzluğa sürükleyen önemli bir etkendir.
• Depresif Belirtiler: Fosil yakıtların havaya yaymış olduğu partiküller (PM2.5) kişilerde depresyona neden olabilmektedir.
• Uyku Sorunları: Hava kirliğinin oluşturmuş olduğu stres ve iklim değişikliği kaynakları ileri boyutlara ulaştığında kişilerde uyku sorunları ile günlük yaşam sorunlarına neden olabilecektir.
• Yaşam Kalitesindeki Düşüş: Özellikle küresel ısınmaya bağlı olarak kişilerin sosyal aktivitelerinde önemli bir düşüş yaşanabilmektedir. Bu durum da beraberinde farklı ruhsal sorunları getirebilecektir.

Yakıt Kullanımının İnsan ve Çevre Üzerine Olumlu ve Olumsuz Etkileri

Fosil yakıt kullanımının insan ve çevre üzerine pek olumlu yönleri bulunmamaktadır. Özellikle yukarıda belirttiğimiz gibi fosil yakıtların insan sağlığına zararları vardır. Bununla birlikte fosil yakıtların kullanılması ve işlenmesi sırasında da çevreye çeşitli zararlar verilmektedir. Dilerseniz bu konuda daha detaylı bilgilere “fosil yakıtların çevreye verdiği zararlar” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.