Su Ayak İzi Nedir?

Su ayak izi, kişilerin, işletmelerin veya tüm toplumun herhangi bir mal veya hizmetin üretimi sırasında doğrudan ve dolaylı olarak kullanmış oldukları toplam tatlı su miktarıdır.

Yapılan tanımdan da anlaşılacağı üzere su ayak izi; Sadece günlük yaşantımızda kullanmış olduğumuz sulardan ibaret değildir. Bununla birlikte tükettiğimiz her türlü ürünün üretilmesi sırasında da dolaylı da olsa sarf edilen su miktarını ifade eder.

Doğrudan Su Ayak İzi Nedir?

İsminden de anlaşılacağı üzere doğrudan su ayak izi; temizlik, duş almak, bulaşık yıkamak veya çamaşır yıkamak gibi doğrudan bir şekilde suyun tüketilmesi sırasında kullanılan bir tabirdir.

Dolaylı Su Ayak İzi Nedir?

Dolaylı bir su ayak izi ise; Herhangi bir ürün veya hizmetin hazırlanması sırasında sarf edilmiş olan su miktarının ölçülmesidir. Dilerseniz her iki kavramı da örneklerle açıklayalım. Böylelikle konumuz daha anlaşılabilir olacaktır.

Doğrudan Su Ayak İzi Örnekleri

• Duş almak / banyo yapmak
• Diş fırçalamak
• Sifonu kullanmak
• Bulaşık yıkamak
• Meyve ve sebzeleri yıkamak
• Bahçe ve çiçek sulamak

Dolaylı Su Ayak İzi Örnekleri

• Giymiş olduğumuz kıyafetlerin üretilmesi sırasında sarf edilen su miktarı
• Cep telefonunun üretilmesi sırasında sarf edilen su miktarı
• Tarım ürünlerinin yetiştirilmesi sırasında tüketilen su miktarı
• Otomobil üretimi sırasında tüketilen su miktarı

Yukarıda yapmış olduğumuz su ayak izi örneklerinden de anlaşılacağı üzere özellikle; Doğrudan su tüketimi olmasa da üretilen her bir ürün ve hizmetin sağlanması sırasında tüketilen su miktarı da yine su ayak izi hesaplamasında dikkate alınır.

Su Ayak İzi Türleri Nelerdir?

Mavi Su Ayak İzi Nedir?

Mavi su ayak izi, yer altı su kaynakları, barajlar, göller veya nehirler gibi su kaynaklarının tüketilmesi sırasında kullanılan bir tabirdir. Daha çok doğal su kaynaklarının tüketilmesi sonucu ortaya çıkar. Bununla birlikte bu suların doğrudan kullanılması gerektiği gibi bir zorunluluk yoktur. Dolaylı su ayak izinde olduğu gibi; Herhangi bir ürün veya hizmetin üretilmesi sırasında da bu suların kullanılması halinde mavi su ayak izi söz konusu olur.

Daha çok evsel su atıkları ile tarımsal faaliyetler ile endüstriyel üretimler sırasında kullanılmaktadır. Örneğin tarımsal faaliyetler sırasında yer altı sularından veya nehir ile göllerden yararlanmamız halinde üretilen tarımsal ürünün yetiştirilmesinde kullanılan su miktarı mavi su olarak kabul edilir.

Unutmamak gerekir ki; Dünyamızda bulunan suyun sadece %2,5’i tatlı su kaynaklarından oluşmaktadır. Dünya üzerinde bulunan suların %97,5’i tuzlu sulardan oluşması nedeniyle su kaynaklarımız oldukça kısıtlıdır dememiz hiç yanlış olmayacaktır. Dilerseniz bu konuda ki daha detaylı bilgilere “Dünya Suyunun Yüzde Kaçı Tatlı Sudur?” başlıklı yazımızdan ulaşabilirsiniz.

Mavi Su Ayak İzine Örnekler

• Tarımsal faaliyetler sırasında yer altı tatlı su kaynaklarının kullanılması
• Endüstriyel faaliyetler sırasında (üretim) göl veya nehir sularından faydalanılması
• Konutlarımızda veya iş yerinde her türlü faaliyetlerimizde şebeke sularının kullanılması

Yeşil Su Ayak İzi Nedir?

Yeşil su ayak izi, tarımsal faaliyetlerimiz sırasında sarf ettiğimiz su miktarıdır. Yağış yolu ile toprakta ve yer altında depolanan suların bitkilerin sulanmasında kullanılması sonrasında söz konusu olur.

Yeşil su ayak izi hesaplaması yapılırken nehir, yer altı su kaynakları, göl ve barajlardan kullanılan su miktarları daha çok dikkate alınır. Tarım ve ormancılık su tüketiminin en fazla olduğu sektörler arasında yer aldığından yeşil su ayak izi ayrı bir öneme sahiptir.

Yeşil Su Ayak İzine Örnekler

• Yer altı su kaynakları ile sulanan buğdaylar
• Göletlerden sulanan mısırlar
• Yağmur suları ile beslenen her türlü meyve ağaçları

Gri Su Ayak İzi Nedir?

Gri su ayak izi ise yukarıda özetlediğimiz durumlardan daha farklıdır. Daha çok kirletici olarak görülmektedir. Örneğin su kalitesinin korunabilmesi amacıyla her türlü üretim ve tüketim faaliyetleri sonucunda kirletilen su miktarını ifade eden bir terimdir.

Kirlenen suların tekrar kullanılabilir hale gelmesi veya tamamen kullanılamaz olması durumları da bir çeşit su sarfiyatı kabul edilerek su ayak izi hesaplaması için kullanılır.

Gri Su Ayak İzine Örnekler

• Tarımsal gübrelerin kullanılmasına bağlı olarak meydana gelen su kirliliği
• Tarım ilaçları sonucu su kaynaklarının kirlenmesi
• Sanayi tesislerinden kaynaklanan atık sular
• Her türlü üretim faaliyeti sonucu ortaya çıkan kirleticiler

Su Ayak İzi Neden Önemlidir?

Dünyamızın yaklaşık %75’i sularla kaplı olsa da; kullanabileceğimiz su miktarı sadece %2,5’e denk gelmektedir. Bu da kullanılabilir su kaynakların ne kadar kısıtlı olduğunu bizlere açıklamaktadır. Artan nüfus artışı ile görülen küresel ısınma ve iklim değişikliği zaten oldukça kısıtlı olan su kaynakları üzerindeki baskıyı daha da arttırmaktadır. Bu nedenle su ayak izimiz oldukça önemli olup, su ayak izimizin azaltılmasına yönelik her türlü çalışmaya katkıda bulunmak artık bir insanlık görevi haline gelmiştir.

Su Ayak İzi Nasıl Hesaplanır?

Su ayak izi hesaplaması yapılırken sadece günlük olarak içmek için kullandığımız veya temizlik için kullandığımız sular dikkate alınmaz. Her türlü faaliyetimizde su ayak izimizi bırakırız. Örneğin almış olduğumuz bir cep telefonu veya yapmış olduğumuz bir seyahat sonucunda da su ayak izimiz söz konusu olur. Genel olarak kişinin su ayak izi hesaplaması yapılırken aşağıdaki veriler dikkate alınır.

• Günlük su tüketimi
• Beslenme alışkanlıkları
• Tüketmiş olduğu gıda miktarı ve türü
• Enerji kullanımı
• Satın almış olduğu her türlü ürünler
• Giyim alışkanları
• Seyahat alışkanları
• Temizlik alışkanlıkları