Tez, akademik kariyerin tamamlanmasının son aşamasıdır. Gerek yüksek lisans gerekse doktora eğitiminin tamamlandığını gösteren önemli bilimsel belgeler arasında yer alır. Peki tez nasıl yazılır, tez yazmaya nasıl başlanır, tez yazarken dikkat etmemiz gereken kurallar nelerdir. Tüm bu soruların cevaplarını ve adım adım tez nasıl yazılır öğrenmek istiyorsanız doğru yerdesiniz.

Tez Nedir?

Tez, yüksel lisans veya doktora eğitim sonrasında hazırlanan daha çok ilgilinin savunmuş olduğu iddia ve görüşleri içeren bir çeşit bilimsel çalışmadır. Tez yazımı belirli aşamalardan geçerek tamamlanan bir süreçtir. Genel hatları ile tez aşamaları aşağıdaki gibidir.

1. Konu seçimi
2. Araştırma yöntemlerinin belirlenmesi
3. Veri toplama ve aşaması
4. Analiz aşaması
5. Kişiye özel görüş aşaması

Tez Yazmaya Nasıl Başlanır? Adım Adım Tez Nasıl Yazılır?

Yukarıda da belirttiğimiz gibi tez yazmanın il aşaması konu seçimidir. Yüksek lisans ve doktora alanlarında yazılan tezlerde genellikle tez konusu danışmanımız tarafından bizlere iletilmektedir. Ancak bazı durumlarda tez konusunun da tarafımızdan seçilmesi uygun görülebilmektedir. Bu nedenle tez yazmanın ilk aşamasının konu seçimi olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Devamında ise aşağıdaki aşamaları takip ederek tez yazma aşamalarını en sağlıklı ve bilimsel şekilde tamamlayabiliriz.

Araştırma Yöntemlerinin Belirlenmesi

Tez yazmanın ikinci aşaması araştırma yöntemlerinin belirlenmesidir. Her bir tez konusuna ait farklı araştırma yöntemlerinin olduğunu unutmamız gerekir. Tez araştırma yöntemleri genellikle nitel, nicel ve karma yöntem olarak değişiklik gösterir.

Bilgi Güvenliğinin Üç Temel Unsuru

×

Nicel araştırma yönteminde daha çok sayısal ve istatistik verilerden yararlanırken, nitel araştıra yöntemleri daha çok gözlem ve kişisel analize dayanır.

Örneğin hukuki bir konuda tez hazırlarken nitel araştırma yöntemi ağırlıkta iken, ekonomi, maliye veya istatistik gibi konularda tez araştırması yaparken nicel araştırma yöntemlerine daha çok gereksinim duyarız. Gerektiğinde anket, deney veya mülakat gibi veri toplama araçlarını kullanmamız kaynak araştırmasında çok daha etkili olabilecektir.

Görüldüğü gibi tez yazım aşamalarında araştırma yönteminin belirlenmesi tezimin sağlıklı bir şekilde ilerlemesi için önemli bir unsurdur. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus tez konumuza uygun bir araştırma yönteminin seçilmesi gerektiğidir.

Kaynak Araştırması

Kaynak araştırması tez yazım aşamasının üçüncü ve en önemli aşamasını oluşturur. Uygulamada daha çok literatür taraması olarak da bilinir. Yukarıda belirtmiş olduğumuz ilk aşamada belirlediğimiz konu hakkında daha önce yapılmış bilimsel araştırmaların incelenmesi sürecidir. Bu araştırmanın kaynağının aynı veya benzer konuda daha önce hazırlanmış benzer tezler, akademik yayınlar ve kitaplar oluşturur. Tez aşamasının kaynak araştırma aşamasındaki genel amaç tez konusu ile ilgili tüm bilgileri toplamaktır.

Tez konusunda bu şekilde bir araştırma yaparken sık yapılan hatalardan birisi mevcut kaynağın tamamen etkisinde kalmaktır. Tez araştırması sadece bir literatür araştırması olmayıp, farklı bakış açılarının araştırıldığı bir aşamadır. Bu bağlamda bulmuş olduğumuz her türlü kaynağı eleştirel bir bakış açısı ile bakmamız gerekir.

Ayrıca tez yazım aşamasında yararlanmış olduğumuz tüm bu kaynakları daha sonra kaynaklar bölümünde belirtmemiz zorunlu olduğundan dikkat bir şekilde not almamız gerekir. Böylesi bir kaynak göstermeksizin yapacağımız alıntıların ve özet bilgilerin intihal olarak algılanması ve doğal olarak tezimizin kabul görmemesine zemin hazırlayan en önemli etken olduğunu unutmamız gerekir.

Veri Toplama ve Analiz Aşaması

Veri toplama ve analiz aşamasında daha önce belirlemiş olduğumuz araştırma yöntemi doğrultusunda veriler toplanabilir, gerektiğinde mülakat ve deneylere başvurulabilmektedir. Bu aşamada ise dikkat etmemiz gereken en önemli unsur toplamış olduğumuz tüm verilere tamamen bağlılıktan kaçınmamız gerektiğidir. Unutmamak gerekir ki tez; Büyük ölçüde kişisel görüş, düşünce, öneri ve araştırmamıza dayanan bir bilimsel çalışmadır. Toplamış olduğumuz tüm bu verilen yanlış bir analizi tezimizin kabulüne zora sokacak en büyük etkendir.

Yorumlama ve Tartışma Aşaması

Daha önce birkaç kez tez yazmış ve bu konuda deneyimli birisi olarak tez yazım aşamalarının en önemlisi “yorumlama ve tartışma” aşaması olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Hatta yukarıda tüm aşamaların bir nevi tez yazmaya hazırlık aşaması olduğunu dahi söylememiz yanlış olmayacaktır.

Toplamış olduğumuz kaynak ve verileri benzer konularda yapılan tüm araştırmaların kişisel görüşümüz ön planda olmak üzere karşılaştırılmasıdır. Yüksek lisans veya doktora tezleri fark etmeksizin farklı bakış açısı geliştirilmesi tez konumuzu hakkında bizi daha fazla bilgi sahibi yaparken, tezimize akademik bir değer kazandıracaktır.

Sonuç ve Öneriler Aşaması (Son Aşama)

Yukarıda sıralamış olduğumuz tez yazım aşamalarının her biri başarıyla tamamlandıktan sonra son aşama olan sonuç ve öneriler kısmının hazırlanması bizlere çok da zor gelemeyecektir. Bu son aşamada tezimizin genelinde elde etmiş olduğumuz tüm bilgiler kısaca özetlenir. Bu bölüm bir nevi tezimizin özet bölümüdür. Ancak bu son bölümde sadece tezimizi özetlemek yetmez. Ayrıca tez konumuz hakkında elde etmiş olduğumuz tüm bilgiler geleceğe dönük bir şekilde kişisel görüşümüz ile birlikte öneri şeklinde tezimizde yer almalıdır.

Tez Yazarken Nelere Dikkat Etmeliyiz?

Tez yazım aşamalarını planlı, istikrarlı ve disiplin içerisinde takip etmemiz halinde çok fazla bir zorluk yaşamayacağımızı düşünüyoruz. Tez yazım aşamalarını sırasıyla takip etmemiz bize büyük avantaj sağlayacaktır. Ancak bununla beraber özellikle şekil ve biçim açısından da dikkat etmemiz gereken unsurlar vardır. Bu genel kuralları ve özelliklerini ise aşağıdaki alt başlıklarda özetleyebiliriz.

Tez Akademik Bir Dil İle Yazılmalıdır!

Yazacağımız tezde dilimizin açık, anlaşılabilir ve özellikle akademik bir dil kullanmaya özen göstermemiz gerekir. Büyük ölçüde günlük konuşma dilinden uzak; Bilimsel veriler ışığında kişisel görüşümüz ön planda tutulmalıdır. Konu ile alakasız bilgiler vermekten her zaman kaçınmamız gerekir. Devrik cümleler kullanmaktan kaçınarak, yazım, noktalama ve imla kurallarına azami özen göstermek tezimizin güvenirliliğini ve ciddiyetini en üst seviyeye taşıyacaktır.

Kaynak Gösterme

Tez yazarken farklı birçok kaynaktan yararlanmamız kaçınılmazdır. Zira etkili ve akademik bir araştırma yapılmaksızın tez sürecini başarılı bir şekilde tamamlamamız olanaksızdır. Doğrudan aktarmalarda “tırnak” işareti kullanarak intihalin önüne geçilmesi gerekir. Bununla beraber “kaynakça” bölümü eksiksiz bir şekilde hazırlanmalıdır.

Tez Danışmanı Desteği

Tez danışmanımız bu süreçte bize en önemli yol göstericimizdir. Tez yazımının belirli aşamalarında tez danışmanı desteğini almak hataların daha önce fark edilerek büyümesinin önüne geçecektir Danışmanımızın önerileri dikkate alınarak gerekli değişikliklerin yapılması sürecin daha hızlı ve sağlıklı ilerlemesine imkan tanır.

Son Okuma ve Düzenleme

Tezimiz tamamlandıktan sonra mutlaka son kez okunarak, cümle düşüklükleri, anlatım bozuklukları, ve yazım hataları kontrol edilmelidir. Hatta kendimizin yapacağı bir on okuma haricinde daha önce tez yazma konusunda tecrübeli birisinden görüş almamız hatalarımızın daha kolay bulunmasına imkan tanıyacaktır.

Tez Nasıl Yazılır (Özet Tablo)

SIK SORULAN SORULAR