Hakaret Suçu Uzlaşmaya Tabi Mi?

Hakaret suçu şikayete tabi suçlar arasında yer alması nedeniyle uzlaşmaya tabi suçlar arasında da yer alır. Hakaret suçunun uzlaşmaya tabi olmadığı tek istisnai durum ise TCK 125/3-a maddesinde düzenlenmiş “Kamu Görevlisine Görevinden Dolayı Hakaret” suçudur.

Hakaret suçunun kamu görevlisine görevinden dolayı işlenmesi şikayete tabi olmadığı gibi fail ile suçun mağduru arasında uzlaşma hükümleri de uygulanmaz.

Hakaret Suçunun Uzlaşmaya Tabi Olduğu Haller

• Basit Hakaret Suçu; bir kimsenin şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin şeref ve saygınlığına saldırmak (TCK 125/1, 1. Cümle)
• Gıyapta Hakaret Suçu (TCK 125/1, 2. Cümle)
• Yazılı, sesli veya görüntülü iletişim araçları ile hakaret suçu (TCK 125/2)
• Dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı işlenen hakaret suçu (TCK 125/3-b)
• Kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle hakaret suçu (TCK 125/3-c)
• Alenen hakaret suçu (TCK 125/4)
• Karşılıklı hakaret suçu (TCK 129)
• Kişinin hatırasına hakaret suçu (TCK 130)

Hakaret Suçunun Uzlaşmaya Tabi Olmadığı Haller

Yazımızın başında da belirttiğimiz gibi hakaret suçu sadece kamu görevlisine görevinden dolayı işlenmesi halinde uzlaşmaya tabi değildir.

Türk Ceza Kanununun 125/3-a maddesinde belirtilen kamu görevlisi; TCK 6/1-c maddesinde tanımı yapılan kişidir.

TCK 6/1-c; Kamu görevlisi deyiminden; Kamusal faaliyetin yürütülmesine atama veya seçilme yoluyla y da herhangi bir surette sürekli, süreli veya geçici olarak katılan kişi

Kamu görevlisinin tanımının yapıldığı TCK 6/1-c maddesinden de anlaşılacağı üzere kamu görevlisinin sürekli suretle bu görevi üstlenmiş olması gerektiği yönünde bir zorunluluk yoktur. Örneğin mahkemede tanıklık görevini üstlenmiş kişi sivil hayatında kamu görevlisi olmasa dahi, hakaret suçunun tanığın bu tanıklık görevinden dolayı işlenmesi olması dahi yine kamu görevlisine hakaret suçunu oluşturacaktır.

TCK 125/3-a maddesinden de anlaşılacağı üzere suçun mağdurunun sadece kamu görevlisi olması yeterli değildir. Ayrıca hakaret suçunun mağdurun bu kamu görevinden dolayı işlenmesi gerekir. Ayrıca suçun işlenmiş olduğu sırada mağdurun görevi başında olması gerektiği gibi bir zorunluluk yoktur.

Hakaret Suçunda Uzlaşma Süreci

Hakaret suçunun şikayete tabi olduğu ve dolayısıyla uzlaşmaya tabi olduğu hallerde yapılan şikayet sonrasında genel hatları ile aşağıdaki uzlaşma prosedürleri uygulanmaktadır.

• Soruşturma dosyası uzlaştırma bürolarına gönderilir; Her yargı biriminde uzlaşmaya tabi suçlarda, uzlaşma hükümlerinin uygulanması için ayrıca bir birim oluşturulmuştur. Yapılan soruşturma sonrasında suçun uzlaşamaya tabi haller arasında yer aldığının tespit edilmesi ile dosya bu bürolara tevzii edilir
• Uzlaştırma bürosu tarafından soruşturma dosyası uzlaştırmacıya teslim edilir.
• Uzlaştırmacı her iki taraf ile irtibata geçerek uzlaşma teklif yapılır.
• Müştekinin uzlaşmayı kabul etmesi halinde bu yönde bir rapor düzenlenerek dava dosyası ilgili Cumhuriyet Başsavcılığı uzlaştırma bürosuna teslim edilir.
• Uzlaştırma işleminin usulünce yapıldığının anlaşılmasından sonra şüpheli hakkında hakaret suçundan dolayı uzlaşma sağlanması nedeniyle “Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar” verilerek soruşturma dosyası kapatılır.

Hakaret Suçunda Uzlaşmada Neler Talep Edilebilir?

Hakaret suçunda uzlaşma hükümlerinin uygulanması sırasında yasal olmak koşulu ile suçun failinden maddi veya manevi zararlarının giderilmesi talep edilebileceği gibi, sadece özür dilemesi de talep edilebilir. Hatta bazı durumlarda mağdur tarafından hayır kuruluşlarına bağışta bulunma karşılığında da uzlaşma isteğinin kabul edileceğine rastlanmaktadır.

SIK SORULAN SORULAR