Senetsiz Alacak Nasıl Tahsil Edilir (İ.İ.K)

Karşılıklı güven ilişkisine dayalı olarak kurulan borç ilişkisi sonrasında senetsiz alacak nasıl tahsil edilir? Belgesiz alacak davası olur mu? Veya elden borç verdim ne yapmalıyım? Soruları ile sıkça karşılaşmaktayız.

Öncelikle belirtelim ki borcun senetsiz veya benzeri herhangi bir belgeye dayanmıyor olması, alacağın icra takibi ile tahsilini zorlaştırmış olsa da; Tamamen imkansız hale getirmemektedir. Senetsiz alacak nasıl tahsil edilir? Konusunda detaylı bilgilere ve takip etmeniz gereken hukuki yollara yazımızın ilerleyen bölümlerinde ulaşabilirsiniz.

Senetsiz Alacak İcra Takibi İle Nasıl Tahsil Edilir?

İcra takipleri genellikle ilamlı icra takibi ve ilamsız icra takibi şeklinde yapılar. Elimizde alacağımızı kanıtlayacak bir ilam bulunmaması nedeniyle senetsiz alacağın tahsili için “ilamsız icra takibi” yapılır.

Herhangi bir borçlu hakkında icra takibinin başlatılabilmesi için bu alacağın herhangi bir belgeye dayanması zorunlu değildir. Alacağı dair herhangi bir belge elimizde bulunmasa dahi yasal olarak icra takibi başlatabilmemizin önünde de bir engel yoktur.

Diğer icra takiplerinde olduğu gibi senetsiz alacağın tahsili için icra takibi başlatılmalıdır. Genel haciz yoluyla takip şeklinde düzenlenen ödeme emri alacaklıya tebliğ edilir. Ödeme emrinde alacağın dayanağının / sebebinin belirtilmesi yeterlidir. İcra takiplerinde ödeme emrine itiraz süresi genel olarak yedi (7) gündür. Alacağın dayanağının senetsiz yani belgesiz olması nedeniyle borçlunun bu ödeme emrine itiraz etmesi kuvvetle muhtemeldir. Borçlunun b ödeme emrine itiraz etmemesi halinde icra takibi kesinleşir. Takibin kesinleşmesi ile senetsiz alacağımızı tahsil etmemiz çok daha kolay hale gelir.

Borçlunun kendisine gönderilen ödeme emrine itiraz etmesi halinde ise senetsiz alacağın tahsili için aşağıdaki hukuki aşamaya geçilir.

İtirazın İptali Davası

Senetsiz alacağın tahlisi amacıyla başlatılan icra takibine borçlunun itiraz etmesi üzerine alacağın kanıtlanması amacıyla itirazın iptali davası açılır. Bu davalarda alacağın niteliğine göre görevli mahkemeler; Asliye Hukuk Mahkemesi veya Ticaret Mahkemesidir.

İtirazın iptali davasında alacaklı talep etmesi halinde alacağın %20’sinden az olmamak üzere inkar tazminatına da hükmedilmesi mümkündür.

• Görevli mahkemeler; Asliye Hukuk Mahkemesi, ticari alacaklarda ise Ticaret Mahkemesi
• Dava açma süresi; senetsiz alacağın tahlisi amacıyla yapılan icra takibine itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıl

İtirazın İptali Davasında Deliller

• Banka dekontları
• Mesaj kayıtları
• Tanık beyanları
• Fatura
• İrsaliye
• Ticari defter kayıtları
• Sözleşmeler
• Noter ihtarnameleri
• Kısmi ödeme belgeleri

İtirazın İptali Davasında Deliller BAM Kararı

Ara karar, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. 2004 sayılı İİK’nun 257 ve devamında ihtiyati haciz düzenlenmiştir. İhtiyati haciz şartlarına 257. maddede, 258. maddede ise ihtiyati haciz kararına yer verilmiştir. 258. maddenin ilk fıkrasında alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecbur olduğu ifade edilmiştir.

İcra ve İflas Kanunun 258. maddesinin 2. cümlesinde “Alacaklı alacağı ve icabında İhtiyati haciz sebepleri (m.257) hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur.” düzenlemesi yer almaktadır. Kanun, senetlerden değil, delillerden bahsetmektedir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için bir kimsenin aleyhine delil olmak üzere vücuda getirdiği bir belgenin varlığı şart değildir. İhtiyati haciz kararı verilirken dikkat edilmesi gereken hususun alacağın yazılı delille ispatı değil, alacağın varlığı konusunda hakime kanaat verecek delillerin sunulmasıdır.

Hakim, taraflar arasındaki ilişkiye, alacağı doğuran sebebin şekline ve niteliğine göre ibraz edilen delilleri değerlendirerek alacağın varlığı hakkında bir kanaate vardığı takdirde İİK‘daki diğer şartlar mevcutsa ihtiyati haciz talebini kabul edecektir. Alacağın varlığına kanaat getirilmesi yaklaşık ispattır. Bununla birlikte hukuki bir işlem söz konusu olduğunda, alacağın varlığının bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması tercih edilmesi gereken bir seçenektir.

Senetsiz Alacağın Tahsili İçin Alacak Davası

Senetsiz alacağın tahsili için doğrudan icra takibi başlatmaksızın alacağın mahkeme kararı ile kanıtlanması için alacak davası açmak da mümkündür.

Buradaki genel amaç senetsiz alacağın mahkeme tarafında kanıtlanmasıdır. Bu şekilde açılacak olan davalarda takip edilmesi gereken hukuki süreçler ve deliller itirazın iptali davası ile oldukça benzerlik gösterir. Mahkemece lehimize karar verilmesi diğer bir ifade ile borcun var olduğunun kanıtlanması halinde elimizde mahkeme kararı bulunduğundan ilamlı takip yoluna başvurabiliriz.

SIK SORULAN SORULAR