Özel Hayatın Gizliliği Nedeniyle Erişimin Engellenmesi Kararı Nasıl Alınır?

Erişimin engellenmesi kararı, dijital ortamlarda yer alan ve özel hayatın gizliliğini ihlal eden, kişilik haklarını zedeleyen ya da suç niteliğinde olan içeriklerin yayılmasını engellemek amacıyla, zarar görenin talebi üzerine ya da re’sen yetkili makamlar tarafından alınan bir karardır. Yetkili kurum ve kuruluşların ya da yargı mercilerinin re’sen erişimin engellenmesi kararı almaları gereken durumlar haricinde özel hayatın gizliliğinin ihlali veya kişilik haklarına saldırı niteliğinde olan içeriklerde ilgilinin başvurusu zorunlu olması nedeniyle; Erişimin engellenmesi kararı nasıl alınır? Erişimin engellenmesi talebi nasıl yapılır ve erişimin engellenmesi kararını kim verir? Gibi sorularla sıklıkla karşılaşmaktayız.

Özellikle benzer fiillerin mağdurlarının kişilik haklarının korunması açısından oldukça önemli bir karardır. Bizde bu hukuki ve idari süreçte sizlere yardımcı olabileceğini düşündüğümüz bilgileri güncel mevzuat hükümlerini dikkate alarak sizlere aktarmayı amaçladık.

Yazımızın konusu daha çok bireysel başvurular sonucu erişimin engellenmesi kararı olması nedeniyle öncelikle özel hayatın gizliliği nedeniyle erişimin engellenmesi kararının nasıl alınacağına değinmeyi uygun görüyoruz.

Özel Hayatın Gizliliği Nedeniyle Erişimin Engellenmesi Kararı Nasıl Alınır?

Özel hayatın gizliliği nedeniyle erimin engellenmesi kararının nasıl alınacağı ve takip edilmesi gereken süreçler 5651 sayılı “İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunun” 9/A maddesinde düzenlenmiştir.

Özel hayatın gizliliği nedeniyle erişimin engellenmesi kararının nasıl alınacağı konusunda aşağıda sizler için hazırlamış olduğumuz görsellerde yer alan adımları takip edebilirsiniz. Ancak gerek başvurusu sırasında ve sonrasında öncelikle bilgi sahibi olmanız gereken konular üzerinde kısaca durulmasında fayda görüyoruz.

Hangi Durumlarda Özel Hayatın Gizliliği Nedeniyle Erişimi Kararı Alınabilir?

Erişimin engellenmesi kararına konu olabilecek özel hayat; İlgilinin herkes tarafından bilinmesini istemediği veya sadece belirli kişiler ile paylaşmayı tercih etmiş olduğu bilgi ve belgeleri ifade eder. Bunlar kişi mahremiyetine ilişkin bilgi ve belgeler olabileceği gibi yine benzer şekilde görüntü ya da ses kayıtları olabilecektir. Özel hayat kavramı oldukça geniş olup genel geçerli bir tanımı yapılmamıştır. Hatta bazı durumlarda kişiden kişiye benzer kavramlar değişiklik gösterebilmektedir.

Özel Hayatın İhlaline İlişkin Örnekler

• Cinsel yaşama ya da aile hayatına ilişkin bilgi ve belgeler
• İlgilinin rızası olmaksızın çekilen fotoğraf veya video kayıtları
• İlgiliye ait hastalık, eğitim, iş veya meslek bilgileri
• Mahremiyete dair fotoğraf veya video kayıtları
• Kişinin iş adresi, ev adresi, telefon numarası veya herkes ile paylaşmayı uygun görmediği bilgileri

Vermiş olduğumuz bu örnekleri benzer şekilde çoğaltmak mümkündür. Ancak günümüzde erişimin engellenmesi kararlarına en sık konu olan özel hayat kapsamında değerlendirilebilecek durumlar genellikle bu şekildedir.

Durumunuzun yukarıda tanımını yaptığımız özelliklere ve örneklere uyması ya da benzerlik göstermesi halinde aşağıda sıralamış olduğumuz erişimin engellenmesi başvurusu aşamalarına geçebilirsiniz.

Erişim ve İçerik Sağlayıcıya Başvuru

Gerek kişilik haklarına bir saldırı nedeniyle erişimin engellenmesi ve gerekse özel hayatın ihlal edilmesi nedeniyle erişimin engellenmesi talebi ilk olarak ilgili web sitesinde yer alan içerik sağlayıcıya durumun bildirilerek ya da aynı şekilde erişim sağlayıcıya durumun bildirilerek talep edilmesi mümkündür. Ancak bu aşama 5651 sayılı kanun ile zorunlu tutulmamıştır.

Özellikle web sitelerinde yer alan iletişim bilgileri kanalları kullanılarak içerik sağlayıcıya doğrudan ulaşılması ihlalin niteliği ve boyutları hakkında yazılı veya sözlü olarak bilgi verildikten sonra içeriğin kaldırılması talebinde bulunulabilir. Ancak bu başvuruya ilgilinin uyması gerektiği yönünde bir zorunluluk olmaması nedeniyle her zaman olumlu bir sonuç alınması pek mümkün olamamaktadır. Yine de hukukçu avukat olarak bu aşamanın daha hızlı sonuç verebileceğini düşünerek öncelikle başvuru yapmamızın daha yerinde olacağını düşünmekteyiz. Bu aşamada herhangi bir olumlu sonuç alınamaması halinde aşağıda belirtmiş olduğumuz yasal ve idari yollara başvurabiliriz.

E-Devlet Erişimin Engellenmesi Kararı Nasıl Alınır?

Özel hayatın gizliliği nedeniyle erişimin engellenmesi kararının en hızlı alınabileceği yöntem e-devlet aracılığı ile kuruma doğrudan yapılan müracaatlardır. Ancak unutmadan hatırlatmak istiyoruz ki; Sadece e-devlet aracılığı ile kuruma başvuruda bulunmak tek başına yeterli değildir. Online başvuru sonrasında ilgilinin erişimin engellenmesi dilekçesi ile birlikte 24 saat içerisinde Sulh Ceza Hakimliğine başvuruda bulunması gerekir.

“Erişimin engellenmesini talep eden kişiler, internet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle özel hayatın gizliliğinin ihlal edildiğinden bahisle erişimin engellenmesi talebini talepte bulunduğu saatten itibaren yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar. Hâkim, internet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle özel hayatın gizliliğinin ihlal edilip edilmediğini değerlendirerek vereceği kararını en geç kırk sekiz saat içinde açıklar ve doğrudan Kuruma gönderir; aksi hâlde, erişimin engellenmesi tedbiri kendiliğinden kalkar.” (5651 S.Y. Md 9/A-5)

5651 Sayılı Yasanın 9/A-5 maddesinden de anlaşılacağı üzere ilgilinin e-devlet üzerinden erişimin engellenmesi kararı için başvuru yapmış olması yeterli olmayıp, aynı zamanda 24 saat içerisinde bu talebini erimişimin engellenmesi dilekçesi ile Sulh Ceza Hakimliğine sunması gerekmektedir. Aksi halde daha önce bir çeşit tedbir amacı ile kurum tarafından gerçekleştirilen erişimin engellenmesi kendiliğinden kalkabilmektedir. Bu nedenle bu önemli hukuki süreci atlamamanız oldukça önemlidir. Bu konuda dilerseniz yazımızın sonunda paylaşacağımız erişimin engellenmesi dilekçesi örneğimizden yararlanabilirsiniz.

Erişimin Engellenmesi Kararı Başvuru Aşamaları (E-Devlet)

1. E-Devlet erişimin engellenmesi başvurusu sitesine giriş
2. T.C. kimlik numarası ve e-devlet şifreleri
3. Bireysel başvuru şartlarının incelenmesi
4. Başvurana ait kimlik ve adres bilgilerinin sisteme girişi
5. İhlale neden olan URL adresinin sisteme girilmesi (URL adresi detaylı bir şekilde yazılmalıdır. Sadece alan adının yazılması yeterli değildir.)
6. İhlale ilişkin ekran görüntülerinin eklenmesi
7. İhlale ilişkin açıklamaların yapılması ve başvurunun yapılması

Dilerseniz bu konuda hazırlamış olduğumuz videoyu izleyerek daha sağlıklı bir süreç takip edebilirsiniz.

Kişilik Haklarına Saldırı Halinde Erişimin Engellenmesi Kararı Nasıl Alınır?

Kişilik haklarına saldırı nedeniyle erişimin engellenmesi kararının alınmasına ilişkin yasal düzenlemeyi içeren 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesi, Anayasa Mahkemesinin 11.10.2023 tarihli ve E.2023/90, K.2023/172 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.

Anayasa Mahkemesi, iptal kararında özetle; kişilik haklarının ihlal edilip edilmediğinin birçok durumda ifade ve basın özgürlüğü ile kişilik hakları arasında hassas bir denge kurulmasını gerektirdiğini, bu nedenle bu tür uyuşmazlıklarda tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesine imkân tanıyan kapsamlı bir yargısal inceleme ve denetim yapılmaksızın erişimin engellenmesi kararı verilmesinin yeterli anayasal güvenceleri sağlamadığını vurgulamıştır.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonrasında elbette ki kişilik haklarına saldırı nedeniyle erişimin engellenmesi kararı alınması tamamen imkânsız hale gelmemiştir. Ancak bu tür taleplerin, somut olayın özellikleri dikkate alınarak gerekli yargısal değerlendirme yapıldıktan sonra karara bağlanması gerekmektedir.

Kişilik haklarına saldırı nedeniyle erişimin engellenmesi, özel hayatın gizliliğinin ihlali nedeniyle verilen erişimin engellenmesi kararlarından farklı bir hukuki sürece tabidir. Zira özel hayatın gizliliğinin ihlali halinde, ihlalin devam etmesi telafisi güç veya imkânsız zararlar doğurabileceğinden 5651 sayılı kanunda daha hızlı bir başvuru usulü öngörülmüştür. Buna karşılık kişilik haklarına ilişkin uyuşmazlıklar çoğu zaman daha kapsamlı bir hukuki değerlendirme gerektirdiğinden, uygulanacak usul ve başvurulabilecek hukuki yolların ayrıca incelenmesi gerekir. Bu nedenle, kişilik haklarına saldırı nedeniyle erişimin engellenmesi konusunu ayrı bir başlık altında detaylı olarak ele alacağız.

Dileseniz bu konudaki daha detaylı bilgilere “Kişilik Haklarına Saldırı Nedeniyle Erişimin Engellenmesi Kararı Nasıl Alınır?” Başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Sulh Ceza Erişimin Engellenmesi Kararı Nasıl Alınır?

Yukarıda “E-Devlet Erişimin Engellenmesi Kararı Nasıl Alınır?” başlığımızda da belirttiğimiz gibi sadece kuruma başvuru yapmış olmak doğrudan içeriğin kaldırılması veya erişeme engellenmesi için yeterli olamayabilmektedir. 5651 sayılı kanunun 9/A-5 maddesinde de belirtildiği üzere detaylı başvurumuzu 24 saat içerisinde bulunduğumuz yer Sulh Ceza Hakimliğine “Erişimin Engellenmesi Dilekçesi” ile başvurmamız gerekir.

Sulh Ceza Hakimliğine yapacağımız başvuru en yakın adli yargı biriminden fiziksel olarak yapabiliriz. Uyap Vatandaş Portal aracılığı ile her türlü dava açılış işlemleri yerine getirilebilir durumda olsa da erişimin engellenmesi kararının online bir şekilde Sulh Ceza Mahkemesinden alınması içinde bulunduğumuz yıl itibariyle mümkün değildir.  

5651 Sayılı Yasanın 9/A-5 maddesinden de anlaşılacağı üzere ilgilinin e-devlet üzerinden erişimin engellenmesi kararı için başvuru yapmış olması yeterli olmayıp, aynı zamanda 24 saat içerisinde bu talebini erimişimin engellenmesi dilekçesi ile Sulh Ceza Hakimliğine sunması gerekmektedir. Aksi halde daha önce bir çeşit tedbir amacı ile kurum tarafından gerçekleştirilen erişimin engellenmesi kendiliğinden kalkabilmektedir. Bu nedenle bu önemli hukuki süreci atlamamanız oldukça önemlidir. Bu konuda dilerseniz yazımızın sonunda paylaşacağımız erişimin engellenmesi dilekçesi örneğimizden yararlanabilirsiniz.

Erişimin Engellenmesi Dilekçesi (Örnek)

NÖBETÇİ SULH CEZA HAKİMLİĞİ’NE

Erişimin Engellenmesi Talebi

TALEPTE BULUNAN

Adı ve Soyadı                       : …

T.C. Kimlik No                      : …

Adres                                     : …

Vekili (Avukat)                     : …

KARŞI TARAF

Web Sitesi                            : …

URL Adresi                           : …

İçerik Sağlayıcı                    : …

Yer Sağlayıcı                        : …

KONU                                               : 5651 Sayılı Kanun Gereğince Erişimin Enlenmesi Kararı Talebi

AÇIKLAMALAR                   :

1. … alan adına bağlı olarak … URL adresinde bulunan içerikler şahsıma ait olup, incelendiğinde özel hayata ilişkin bilgi ve belge niteliğinde olduğu anlaşılacaktır.
2. Bilindiği üzere herkesin maddi ve manevi varlıklarını koruma altına alınması isteme; Anayasamızın 17. Maddesi ile güvence altına alınmış bir haktır. Bununla birlikte; Yine Anayasamızın 20. Maddesi ile özel hayatın korunması hakkı temel haklar arasında sayılmıştır.
3. Yukarıda belirtmiş olduğum alan ve URL’de yer alan içerikler kişilik haklarını ihlal ettiği gibi daha önemlisi özel hayata ilişkin bilgilerdir.
4. Web sitesi gibi dijital bilgi ve belgelerin yer aldığı internet ortamında yapılmış olan yayınlar ve içerikler çok kısa sürede oldukça geniş kitlelere ulaşabilecek özelliktedir.
5. Söz konusu ve şahsıma ait bilgi, belge ve görüntü içeren söz konusu içeriklerin ise özel hayata ilişkin olduğu tartışmasızdır.
6. Bu konuda ilgili kuruma içerik için erişimin engellenmesi kararı uygulaması için … tarihinde (en fazla 24 saat öncesi) başvuruda bulunulmuş ve ilgili kurum tarafından talep üzerine içeriğe erişim engeli uygulanmıştır.
7. 5651 sayılı yasanın 9. Maddesi uyarınca yasal süre içerisinde ayrıca hakimliğinize müracaat ederek ilgili kurum tarafından uygulanan erişimin engellenmesi kararının onanması için başvuru zorunluluğu doğmuştur.

YASAL DAYANAKLAR

• T.C. Anayasası
• 5651 sayılı kanun
• İlgili mevzuat hükümleri

DELİLLER

• URL kayıtları
• Ekran görüntüleri
• Ve her türlü diğer yasal deliller

SONUÇ VE TALEP               : Yukarıda detayları belirtilmiş olan nedenlerden dolayı;

1. Özel hayatımın ihlali niteliğinde içerikler barındıran … URL adresi için erişimin engellenmesi kararı uygulanmasına
2. Kararanın ifası için geciktirilmeksizin ilgili kuruma gönderilmesine,

Karar verilmesi arz ve talep olunur. (Tarih ve İmza)

Erişimin Engellenmesi Dilekçesi Hazırlanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Yukarıda hazırlamış olduğumuz erişimin engellenmesi dilekçesi sadece şekil açısından sizlere örnek olabilecek niteliktedir. Dijital ortamlardan matbu olarak temin edebileceğiniz her türlü dava dilekçesi üzerinde mevcut hukuki durumunuz dikkate alınarak gerekli uyarlamaların yapılması gerekir. Bu konuda avukat desteği almanız sürecin çok daha hızlı ve hukuki ilerlemesine imkan tanıyacaktır.

SIK SORULAN SORULAR

Erişimin Engellenmesi Talebi Nasıl Yapılır?

Özel hayatın gizliliğinin ihlali nedeniyle yapılacak olan erişimin engellenmesi talebinde aşağıdaki aşamaları sırasıyla takip edebilirsiniz.

1. İçerik sağlayıcıya başvuru (zorunlu değil)
2. Yer sağlayıcıya başvuru (zorunlu değil)
3. Kuruma başvuru (e-devlet aracılığı ile erişimin engellenmesi talebi)
4. Sulh Ceza Hakimliğine başvuru (zorunlu)