Cezaevi Pembe Oda ve Şartları

Pembe oda, ceza evlerinde tutuklu ya da hükümlü olarak bulunan kişilerin resmi nikahlı eşleriyle herhangi bir gözetim bulunmaksızın mahrem bir şekilde görüşmelerine imkan tanıyan bir uygulamadır.

Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun veya diğer özel yasalarda doğrudan “pembe oda” uygulaması şeklinde bir düzenleme yoktur. Ancak 5275 sayılı kanunun 51/3-a maddesinin ceza evinde pembe oda uygulamasının yasal dayanağını oluşturduğunu söyleyebiliriz.

Tutuklu ya da hükümlünün talebi üzerine pembe oda şartları oluşması halinde bu uygulamadan yararlanmak mümkündür. Ayrıca hükümlü veya tutuklunun bu konuda dilekçe ile ilgili kuruma başvuruda bulunması gerekir. (pembe oda dilekçesi)

Pembe Oda Nedir? Yasal Dayanağı Var Mıdır?

Yukarıda da belirttiğimiz gibi herhangi bir kanunumuzda pembe oda şeklinde bir uygulama tanımlanmamıştır. 5275 sayılı kanunun 51/3-a maddesinde yer alan düzenleme uygulamada daha çok pembe oda olarak bilinmektedir. İlgili kanun maddesini ve pembe oda şartlarını incelememiz konumuzu daha anlaşılabilir hale getirecektir.

Pembe Oda Yasal Dayanağı Nedir?

Uygulamada pembe oda olarak bilinen uygulamanın yasal dayanağını 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 51/3-a maddesi oluşturur. Yasa ve yönetmeliklerde ise genellikle “eş görüşmesi” olarak tabir edilmektedir.

5275 S.Y. Madde 51/3-a;

            “Hükümlülere verilecek ödüller şunlardır;

1. Kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan evli hükümlüler, en geç üç ayda bir kez olmak üzere, üç saatten yirmi dört saate kadar eşleri ile kurum veya eklentilerinde ceza infaz kurumu personelinin yakın nezareti olmaksızın mahrem şekilde görüştürülebilir. “

Görüldüğü gibi uygulama daha çok kapalı ceza infaz kurumunda tutuklu veya hükümlü olarak bulunan kişinin ödüllendirilmesi olarak gerçekleşmektedir. Bu nedenle pembe oda şartları olarak da tabir edilen “ödüllendirilme şartlarının” oluşması gerekir.

Pembe Oda Şartları (Eş Görüşmesi)

Yukarıda da belirttiğimiz gibi cezaevinde eş ile mahrem görüşme yapabilmek için öncelikle hükümlü veya tutuklunun iyi halli olması diğer bir ifade ile ödüllendirilebilmesi için gerekli şartların oluşması gerekir.

Ödüllendirilebilecek tutum ve davranışlar ise “Hükümlü ve Tutukluların Ödüllendirilmesi Hakkında Yönetmeliğin” 8. Maddesinde düzenlenmiştir.

Ödüllendirilebilecek Tutum ve Davranışlar

MADDE 8

 (1) Disiplin cezası almamış veya kaldırılmış hükümlü ve tutuklulardan aşağıda sayılan tutum ve davranışların bir veya birkaçını sergileyenler, diğer davranış türlerine de açıkça aykırı davranmamaları hâlinde ödüllendirilebilir:

a) Tutum ve davranışları ile diğer hükümlü ve tutuklulara iyi örnek olmak.

b) İyileştirme faaliyetlerine geçerli mazeret dışında sürekli ve etkin bir şekilde katılarak kişisel gelişim göstermek.

c) İş, eğitim ve öğretim faaliyetlerine geçerli mazeret dışında sürekli katılarak üstün başarı göstermek.

ç) Kurumdaki kişisel ve ortak kullanım alanları ile bu yerlerde bulunan eşyaların temizlik, düzen ve korunmasına azami özen göstermek.

d) Kurum içi ya da dışındaki sosyal, kültürel veya sportif faaliyetlere sürekli ve etkin bir şekilde katılarak kişisel gelişim göstermek.

e) Kurum işleyişini sürdürmek için gerekli olan kurum iç hizmetlerinin yerine getirilmesinde istekli olmak ve üstün gayret göstermek.

f) Uyuşturucu, alkol veya sigara bağımlısı olup da bu bağımlılıktan kurtulmak için kurumca yürütülen eğitim veya tedavi programlarına katılarak bu konuda gelişim göstermek.

g) Kurum asayiş ve düzenini tehlikeye düşürebilecek hukuka aykırı bir eylemin ortaya çıkarılmasını sağlamak.

ğ) Düzenli olarak kütüphaneden yararlanmak suretiyle kendi kişisel gelişimi için çaba göstermek.

Bununla birlikte aynı kampus içerisinde bulunan eşlerin görüşme taleplerinin olumlu karşılanabilmesi için her iki eş içinde yukarıda sıralamış olduğumuz ödüllendirme şartlarının diğer bir ifade ile pembe oda şartlarının oluşması gerekir.

Pembe Oda Uygulaması Diğer Şartlar

Pembe oda uygulamasından yararlanabilmek için sadece hükümlü veya tutuklunun iyi halli olması yani ödüllendirilme şartlarını sağlamış olması yeterli değildir. Bununla birlikte aşağıdaki şartlarında bir arada bulunması gerekir.

Risk Değerlendirmesinin Olumlu Olması

Yönetmeliğin 13. Maddesinin 3. Fıkrasına göre;

            “Cinsel saldırı, cinsel istismar veya aile içi şiddet suçu işlemiş hükümlü ve tutuklular ile eş görüşmesi ödülü verilmesinin hükümlü, tutuklu veya eşi açısından riskli görüldüğü diğer durumlarda kurumda bulunan veya başka kurumlardan temin edilen psiko – sosyal yardım servisi personeli eşlerle öncelikle ayrı ayrı görüşür. Gerekli hâllerde eşlerle birlikte de görüşme yapılabilir. Görüşme sonucunda hazırlanacak değerlendirme raporunun Kurul tarafından dikkate alınması zorunludur.”

Buna göre psiko – sosyal yardım servisinin bu konuda düzenlemiş olduğu rapor eşlerin cezaevinde mahrem şekilde görüşmelerine uygun olması yönünde olmalıdır. Aksi halde kurul tarafından bu talep kabul görmeyecektir.

Cezaevi Koşullarının Eş Görüşmesine Uygun Olması

Kapalı ceza infaz kurumlarında uygulanabilmesi için ayrıca kurumun pembe oda için müsait olması gerekir. Hükümlü veya tutuklunun bulunduğu ceza infaz kurumunda mahrem oda bulunmaması halinde pembe oda görüşmesinin yapılması mümkün değildir.

Resmi Nikah Şartı

Pembe oda şartları arasında değinmek istediğimiz son husus eşlerin resmi nikahlı olması gerektiğidir. Eşler arasında resmi nikah bulunmaması halinde ceza evinde mahrem şekilde eş görüşmesi yapılması yasal olarak mümkün değildir.

Pembe Oda Görüşmesi Süresi

Ceza infaz kurumlarında eş görüşmesi en erken ayda bir en geç üç ayda bir olmak üzere 3 saat ile 24 saat arasında yapılabilmektedir. Eşlerin ilk defa pembe odada eş görüşmesi yapmaları halinde bu süre 3 saat olarak belirlenmiştir. Hükümlü veya tutuklunun tutum ve davranışları ile ceza infaz kurumunun yapısı imkan tanıması halinde bu süre 24 saate kadar uzatılabilmektedir.

SIK SORULAN SORULAR

Pembe Oda Dilekçesi (Eş Görüşmesi Talebi)

… Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü’ne

TALEPTE BULUNAN HÜKÜMLÜ / TUTUKLU

Adı ve Soyadı                       : …

T.C. Kimlik No                      : …

Koğuş Bilgileri                     : …

EŞİ                 

Adı ve Soyadı                       : …

T.C. Kimlik No                      : …

İletişim Bilgileri                   : …

Konu                                      : Eş görüşmesi talebi

Açıklamalar                          :

1. Ceza infaz kurumunuzun … nolu koğuşunda hükümlü / tutuklu olarak bulunmaktayım.
2. Yukarıda açık kimlik ve iletişim bilgilerini belirtmiş olduğum ve resmi nikahlı eşim olan … ile aile bağlarımızın koruması ve aile bütünlüğümüzün devam ettirilmesi amacıyla eş görüşmesinden yararlanmak istemekteyim.
3. Ceza evinde tutuklu / hükümlü bulunduğum süre boyunca ıslah olma adına gerekli tüm adımları atmış ve sıklıkla kurum tarafından iyi halli olduğum değerlendirilmiştir.
4. Bu nedenle eş görüşmesi şeklinde ödüllendirilme şartlarının oluşmuştur.

TALEP            : Yukarıda arz ve izah etmiş olduğum nedenlerden dolayı;

Resmi nikahlı eşim olan … ile eş görüşmesi kapsamında özel ve mahrem görüşme yapabilmem için gerekli değerlendirmelerin yapılması ile talebimin kabulüne karar verilmesi arz ve talep olunur. (Tarih ve İmza)